HALVETİYYE SUFİLİĞİNİN ŞİRVAN’DA TEŞEKKÜL DEVRİ ŞABAN-I VELİYE UZANAN YOLUN KURUCU ŞAHSİYETLERİ Doç. Dr. Mehmet RIHTIM Qafqaz Üniversitesi Bakü/Azerbaycan ÖZET XIII. asırda Sühreverdi-Ebheri ekolünden gelen Şeyh İbrahim Zahid Gilani, Azerbaycan’ın Lenkeran şehri yakınlarına gelerek, burada bir tekke tesis eder. Halvetiyye ve Safeviyye tarikatlarının kurucuları olacak müridlerini bu tekkede yetiştirir. Bunlardan Pir Ömer, Halvetiyye adını alacak bu irfani mektebi Herat, Tebriz ve Şirvan bölgelerinde yaymaya çalışır. Bu süreçte Halvetilik önce Herat’ta sonra da Şirvan’da zemin bulacaktır. Şirvan’da bölgenin mahalli bir sufi mektebi haline gelerek bir asra yakın durağan bir devir geçiren Halvetilik XV. Asrın başlarında yeni bir devre girer. Şirvanşah tarafından himaye gören tarikatın genç mürşidi Seyyid Yahya Şirvani tarafından Bakü’de yeniden sistemize edilerek gelişimini tamamlar ve yayılma dönemine girer. İkinci kurucu olarak anılan Seyyid Yahya’nın ilmi ve edebi...
Qısmet Matbaası, Bakı, 2005 (Azerbaycan Türkçesinde) ESER HAKKINDA KISA BİR DEĞERLENDİRME Azerbaycan tasavvuf tarihinin en önemli şahsiyeti, Türk tasavvufunun en etkili mürşidi, Halvetiyye sufi mektebinin ikinci kurucusu (pir-i sani) Seyyid Yahya eş-Şirvani el-Bakuvi, XIV. asrın sonlarında Şamahı’da doğdu. İyi bir medrese tahsili yanında şeyh Sadreddin’den tasavvufi terbiye görerek kamil bir şeyh olarak yetişti. Mürşidinin vefatı üzerine Bakü’ye gelerek Şirvanşah Halilullah’ın desteği ile burada saray yakınında dergahını kurdu. 1464’de vefat edinceye kadar yetiştirdiği binlerce mürid ile Azerbaycan, İran ve Anadolu’nun manevi dünyasının mimarı oldu. Müridlerinin tasavvu...
SEYİD YƏHYA ƏŞ-ŞİRVANİ ƏL BAKUVİ VƏ ŞƏFA ƏL ESRAR (SUFİLİYİN SİRLƏRİ) ADLI ƏSƏRİ Elm Neşriyat Bakı-2010 (Azerbaycan Türkçesinde) ÖN SÖZ Hicri təqvimin başlangıcından on səkkiz il sonra (739-cu ildə) İslam mədəniyeti ilə tanış olan Azerbaycan halqı, bu dinin yüksək dəğərlərini az bir müddət içində müşahədə ətmiş və bu medeniyet dairesinə öz istəğiylə gönüllü olaraq girmiştir. İslam dini Azərbaycanda böyük inkişaf göstermiş və bu mədəniyyət sahasında büyük şahsiyyətlər yətiştirərək insanliq içün dəğərli əsərlər məydana gətirmişdir. XX –ci əsrə kadar dəvam ədən bu sürəctə Zəncanlı, Həmədanlı, Sührəvərdli, Təbrizli, Maragalı, Ərdəbilli, Əbhərli, Şəbüstərli, B...
Yorumlar
Yorum Gönder